Przebarwienia czym są? Przyczyny, rodzaje, usuwanie

PrzebarwieniaPrzebarwienia skóry to zaburzenia barwnikowe, które wynikają ze zwiększonego gromadzenia się w skórze pigmentu. Są one skutkiem nieprawidłowej syntezy naturalnego barwnika - melaniny i jej niewłaściwym rozlokowaniem w skórze.

Melanina powstaje w komórkach zwanych melanocytami, których liczba jest różna w zależności od części ciała. Na skórze występują zarówno odbarwienia - miejsca na skórze bez barwnika, jak i przebarwienia, gdzie poziom melaniny jest znacznie wyższy.

Przebarwienia - to nie tylko problem kosmetyczny, często osoby, u których występują, przebarwienia mają, problem z samoakceptacją. Przebarwienia występują zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, jednak to właśnie kobiety są najczęściej na nie narażone.

Przebarwienia głównie występują na twarzy, dekolcie, dłoniach oraz łydkach. Przebarwienia, jak już wcześniej było wspomniane, są efektem nadmiernej produkcji melaniny (barwnika skóry) przez komórki w skórze właściwej. Zmiany te tworzą się w naskórku lub naskórku i skórze właściwej - zmiany w skórze właściwej są trudniejsze do usunięcia niż te umiejscowione w naskórku. Przebarwienia mogą występować w formie zmian wrodzonych (np. piegi) lub nabytych (np. plamy starcze). Nie zawsze są możliwe do usunięcia.

Czynniki wywołujące powstawanie przebarwień:

  • czynniki genetyczne i hormonalne, antykoncepcja hormonalna,
  • okres menopauzy,
  • przebycie niektórych chorób np. nadczynność tarczycy, chorób wątroby, niedoczynności nadnerczy,
  • przyjmowanie leków np. przeciwpadaczkowych, przeciwmalarycznych, psychotropowych, kardiologicznych, niesteroidowych leków zapalnych, leków na bazie tetracykliny czy paracetamolu,
  • ciąża - zmiany hormonalne sprzyjają powstawaniu przebarwień,
  • zmiany zapalne skóry, zioła światłouczulające np. dziurawiec, nagietek,
  • stosowanie kosmetyków np. wysuszających na trądzik, kosmetyków z wyciągami roślinnymi i substancjami fotouczulającymi, kosmetyków zapachowych z alkoholem takich jak perfumy czy dezodorant,
  • nadmierna ekspozycja na słońce, solarium.

Przebarwienia skóry

Wyodrębniamy w skórze człowieka dwa rodzaje melaniny tj.: czarna eumelanina i czerwona feomelanina. Dobrą ochronę przed promieniowaniem UVB zapewnia eumelanina, która w dużej ilości znajduje się u ciemnoskórych osób. Natomiast większa zawartość feomelaniny jest u ludzi o jasnej skórze, którzy mają mniejszą zdolność do produkcji eumelaniny.

Rodzaje przebarwień

Wyróżnia się przebarwienia miejscowe oraz rozlane.

Do przebarwień miejscowych zalicza się znamiona i plamy powstałe z różnych przyczyn. W głównej mierze należą do nich:

  • czynniki chemiczne,
  • zapalne,
  • fizyczne,
  • stosowanie leków,
  • zaburzenia hormonalne,
  • zaburzenia metabolizmu.

Natomiast przebarwienia rozlane współistnieją w przebiegu ogólnoustrojowych chorób, np. choroba Addisona. Aczkolwiek takie same czynniki mogą powodować przebarwienia miejscowe, jak i rozlane. Dokładnej granicy pomiędzy tymi rodzajami nie udaje się zdiagnozować, z uwagi na przejście jednej w drugą oraz formy pośrednie.

Najczęściej występujące  przebarwienia

Do najczęściej występujących przebarwień skóry zalicza się piegi - małe, nieregularne, żółtawe bądź brązowawe plamy. Z reguły spotyka się je w okolicach skóry narażonej na działanie promieniowania UV, czyli na twarzy i ramionach. Ukazują się w okresie dziecięcym, a ich intensywność zależna jest od pory roku.

Kolejnym rodzajem przebarwień są okrągłe lub owalne plamy koloru kawy z mlekiem, zlokalizowane w poziomie skóry. Są obecne już przy urodzeniu lub ukazują się niedługo po porodzie. Przebarwienia te mogą się powiększać wraz z wiekiem. U części osób plamy tego typu są objawem nerwiakowłókniakowatości. Plamiste przebarwienia są charakterystyczne dla nieczęsto występujących zespołów chorobowych skórno-nerwowych np: zespołu Albrighta, zespołu Blooma, czy zespołu znamionowych raków podstawnokomórkowych.

Następnym przykładem zaburzenia jest skóra pergaminowata i barwnikowa, uwarunkowana genetycznie, związana z nadwrażliwości na promieniowanie UV. Objawia się nadmiernym rumieniem oraz obrzękiem skóry, nawet w kontakcie z niewielką dawką promieni słonecznych. W miejscach wystawionych na promienie UV tworzą się ciemne plamy piegowate, soczewicowate, jak również teleangiektazje i odbarwienia. W późniejszym czasie mogą pojawić się zmiany o charakterze rogowacenia słonecznego - co więcej nowotwory np. czerniak złośliwy.

Znamiona barwnikowe są inną grupą defektów barwnikowych, które dzielimy na wrodzone oraz nabyte. Znamiona barwnikowe wrodzone są pojedyncze, o różnej wielkości i widoczne już w chwili narodzin. Niejednokrotnie występują jako małe ogniska, rzadko są znamionami olbrzymimi. Znamię olbrzymie stanowi ogromny problem kosmetyczny ze względów estetycznych oraz z uwagi na ryzyko współwystępowania zmian narządowych i możliwość zezłośliwienia. Nabyte znamiona barwnikowe, tworzą się w wieku dziecięcym i w młodości, jako pojedyncze ogniska. Nie występują tutaj objawy narządowe. Tego rodzaju znamię barwnikowe jest zauważalne u każdego dorosłego człowieka. Wyróżnia się dwa typy nabytych znamion barwnikowych, a mianowicie łagodny oraz atypowy.

Dużym problemem kosmetycznym jest również ostuda, czyli długotrwałe przebarwienia skóry na twarzy, które głównie pojawiają się u kobiet, w postaci odgraniczonych, nieregularnych plam. Obejmują one twarz, szczególnie czoło i okolice ust. Nasilają się podczas intensywniejszego kontaktu z promieniowaniem słonecznym. Rozwijają się również w czasie ciąży oraz przyjmowania systematycznie tabletek antykoncepcyjnych. Ostuda może być konsekwencją stosowania niektórych leków lub zaburzeń hormonalnych, a nawet guza jajnika. Przebarwienia tego typu powstają również w wyniku reakcji fototoksycznej, do której dochodzi m. in. wskutek używania kosmetyków mających w składzie substancje fotouwrażliwiające.

Terminem Melanoza Riehla określa się plamy barwnikowe, które obejmują czoło, policzki i szyję. Występują na ogół u płci żeńskiej w średnim lub starszym wieku. Początkowo przyjmują barwy jasnoczerwone i niebiesko fioletowe, z czasem są ciemnoszare lub brunatne, często o rysunku siatkowym.

Strefy odsłoniętej skóry u osób starszych mają przeważnie niejednolity kolor. Przewlekła ekspozycja na promieniowanie UV może przyczynić się do znacznego uszkodzenia melanocytów, a to z kolei do powstawania ognisk odbarwień i przebarwień. Mogą także pojawić się zmiany zwyrodnieniowo-hiperpigmentacyjne na odsłoniętej skórze karku. Jest to tak zwana skóra romboidalna karku.

Kolejnym tego typu problemem jest rogowacenie słoneczne barwnikowe. Charakteryzuje się zmianami brodawkowatymi, które subtelnie złuszczają się na podłożu rumieniowym. Dodatkowo istnieją również phytophotodermatitis, czyli opóźnione reakcje fototoksyczne. Są to długotrwałe przebarwienia, tworzące się wskutek działania substancji, które znajdują się i są syntezowane w niektórych roślinach. W kontakcie ze skórą, która była poddana promieniowaniu słonecznemu, związki te, powodują bolesne, pęcherzykowe osutki. Wykwity bardzo często zostawiają po sobie przebarwienia w kolorze szaro brunatnym.

Następnym rodzajem są przebarwienia polekowe, które pod wpływem promieniowania UV, niejednokrotnie są następstwem stosowania leków. Mogą je wywołać leki o rożnym działaniu, np. antybiotyki czy niesterydowe leki przeciwzapalne. Ponadto przewlekłe urazy mechaniczne również mogą doprowadzić do powstawania przebarwień skóry.

Przebarwienia rozlane, tworzą się zazwyczaj w wyniku przebiegu chorób wewnętrznych, takich jak np.: cukrzyca, niedoczynność i nadczynność tarczycy, przewlekła niewydolność nerek. Współtowarzyszą także w nieprawidłowościach układu pokarmowego. Przykładami są: zespół złego wchłaniania i choroby wątroby.

Usuwanie przebarwień

Usuwanie przebarwień nie zawsze jest łatwe i nie zawsze można je usunąć. Wszystko zależy od rodzaju zmiany, głębokości, intensywności oraz wielkości. Decyzję o sposobie usunięcia przebarwień zawsze powinien podjąć lekarz dermatolog. Czasami zabiegi należy powtarzać kilkakrotnie.

Można tu wymienić:

  • kremy rozjaśniające (zawierają substancje rozjaśniające przebarwienia i/lub hamujące wytwarzanie melaniny),
  • peeling kawitacyjny (ultradźwięki, które rozbijają komórki warstwy rogowej skóry),
  • zabieg mikrodermabrazji (złuszczanie mechaniczne naskórka),
  • peeling chemiczny (złuszczanie chemiczne naskórka),
  • piling chemiczny Cosmelan - kuracja stanowi połączenie pilingu chemicznego oraz dermokosmetyków, wykonywana jest w dwóch etapach,
  • krioterapia - zimnolecznictwo, temperatury poniżej 0o C,
  • naświetlanie IPL - światło lasera działa na barwnik w znajdujący się w przebarwieniu.
Najlepszą porą roku na usuwanie przebarwień jest jesień, w trakcie leczenia konieczna jest ochrona skóry przed słońcem. W tym czasie nie planujemy, żadnych wycieczek w rejony gdzie występuje, duże nasłonecznienie, ponieważ skóra po zabiegach jest bardzo delikatna i można nabawić się nowych przebarwień, głębszych i bardziej rozległych. Lepiej zapobiegać niż leczyć - te mądre słowa powinniśmy wziąć sobie do serca i pamiętać o ochronie przeciwsłonecznej przez cały rok.
    Ocena: 5.0

    Komentarze