Wyłudzenie kredytu. Jak się przed tym bronić? Jak chronić swoje dane osobowe?

Wyłudzenie kredytuPostęp technologiczny i rozwój internetu w XXI wieku, oprócz wielu pozytywów, mają też swoje złe strony. Nowe technologie i powszechny dostęp do globalnej sieci otworzyły możliwości dla złodziei, którzy wzbogacają się na niewiedzy i nieostrożności przeciętnych obywateli. Jednym z poważnych zagrożeń jest wyłudzenie kredytu, czyli udana lub nieudana próba zaciągnięcia zobowiązania finansowego z wykorzystaniem cudzych danych osobowych. Jak się przed tym bronić? Jak chronić swoje dane osobowe?

Wyłudzenie kredytu? Powszechnie znany problem

Z problemem wyłudzania kredytów Polacy borykają się już od wielu lat. Jedną z metod walki z nadużyciami miała być ustawa RODO, wprowadzona w Polsce w maju 2018 roku. Jej założenia wprowadziły wiele zmian w ochronie danych osobowych, jednak to nie rozwiązuje problemu.

Jak wskazują statystyki, według Związku Banków Polskich w roku 2014 zanotowano ponad 8 tys. prób wyłudzeń na łączną kwotę około 400 mln zł, a w 2017 r., tylko w trzecim kwartale, pojawiło się blisko 2 tys. prób wyłudzeń na kwotę 130,5 mln. zł. Problem rośnie z roku na rok, jednak pojawiają się też metody, które pozwalają przeciętnemu obywatelowi na ochronę danych osobowych w sieci i poza nią.

Najważniejsze: Ochrona dowodu osobistego

Podstawowym dokumentem tożsamości, na którym znajdują się wszystkie dane osobowe, jest dowód osobisty. Obecnie nie widnieje już na nim adres zameldowania, jednak pozostałe dane, jak imię, nazwisko, PESEL i data urodzenia są powszechnie dostępne dla osób, które są w posiadaniu skradzionego lub zagubionego dokumentu.

Fakt zagubienia lub kradzieży dowodu osobistego należy jak najszybciej zgłosić odpowiednim organom. W przypadku kradzieży bezwzględnie trzeba pójść na policję, a w każdym innym przypadku dowód należy zastrzec. Można to zrobić na dwa sposoby:

  • przez infolinię banku, nie tylko tego, w którym obywatel posiada konto,
  • w Biurze Informacji Kredytowej, czyli BIK - zastrzeżenie dowodu można wykonać przez internet, pod warunkiem, że zostało tam wcześniej założone bezpłatne konto.

O zagubieniu lub kradzieży dowodu warto poinformować też Urząd Gminy - informacja ta jest widoczna na wniosku o wydanie nowego dokumentu.

Alerty w BIK i KRD

Biuro Informacji Kredytowej i Krajowy Rejestr Długów to dwie potężne instytucje, do których zwracają się banki i firmy pożyczkowe, które w ten sposób weryfikują zdolność i historię kredytową potencjalnych pożyczko- i kredytobiorców. Alert sms w BIK to płatna usługa, dzięki której można mieć stały dostęp do informacji o tym, kto składa zapytania na nasz temat do tej instytucji. W przypadku wpłynięcia takiego zapytania, do właściciela danych natychmiast zostaje wysłany sms z powiadomieniem. Jeżeli zapytanie jest próbą wyłudzenia, można w porę zareagować i w ten sposób udaremnić kradzież. Taka usługa, w zależności od pakietu, kosztuje 24 lub 99 zł rocznie.

Podobnie działa system powiadomień z KRD, z tą różnicą, że konto jest darmowe. System Ochrony Konsumenta informuje posiadacza konta przez sms lub e-mail o złożonym zapytaniu, a samo powiadomienie jest automatyczne i niemal natychmiastowe.

Ochrona danych osobowych w sieci

Ochrona danych osobowych w internecie budzi wiele kontrowersji. Wielu Polaków nie wie jak może chronić swoje dane, a istnieje też grupa, która nie ma świadomości, że w ogóle może to robić.

Do najprostszych sposobów ochrony danych należy uważne ich udostępnianie. Szczególną ochroną warto otoczyć pesel, numer telefonu i adres, są to bowiem dane, których używają banki do uwierzytelniania różnych operacji. Tam gdzie jest to możliwe, warto kupować przedmioty i usługi bez zakładania konta w serwisie. Co jakiś czas dobrze jest zmienić hasła do ważnych witryn, konta bankowego i serwisów społecznościowych, a istotne dane przechowywać na zewnętrznych nośnikach pamięci, nie na własnym komputerze lub smartfonie.

Rozwiązaniem znacznie podnoszącym bezpieczeństwo jest stosowanie VPN w niezaufanych sieciach wi-fi. VPN to wirtualna sieć prywatna, której zadaniem jest szyfrowanie danych przesyłanych przez internet. W ten sposób tożsamość użytkownika jest chroniona przed kradzieżą danych, a nawet jeśli do niej dojdzie, dane te są zaszyfrowane, a przez to niemożliwe do odczytu. VPN ochrania też adres IP oraz uniemożliwia gromadzenie metadanych użytkownika. Dodatkowym plusem jest zabezpieczenie historii przeglądanych stron.

Szyfrowanie połączeń sieciowych i maili jest też możliwe z poziomu przeglądarki internetowej. Ochrona będzie słabsza, ale w połączeniu z innymi możliwościami daje bezpieczeństwo. Użytkownicy popularnych przeglądarek - Firefox, Firefox for Android, Opera, Chrome - mogą zainstalować wtyczkę HTTPS Everywhere. Warto się zainteresować także programem Pretty Good Privacy.

100% bezpieczeństwa?

Wymienione wyżej metody pozwalają ochronić się przed wyłudzeniem kredytu na skutek kradzieży danych osobowych. Nie dają jednak 100% bezpieczeństwa, dlatego przede wszystkim trzeba pamiętać o rozsądnym gospodarowaniu własnymi danymi i nieudostępnianiu ich każdemu, kto o nie poprosi, zarówno w świecie realnym, jak i wirtualnym.

Porady opracował zespół ekspertów z serwisu Top VPN - strony recenzującej usługi VPN i doradzającej w zakresie bezpieczeństwa i prywatności w Internecie.

Ocena: 5.0